مصاحبه من با دویچه وله پیرامون سفر آتی آقای احمدی نژاد به باکو

محمود احمدی‌نژاد به‌زودی به باکو سفر می‌کند. ایران سفیر جدیدی به باکو اعزام کرده و قدم‌هائی جهت بهبود مناسبات خود برداشته است. سفر رئیس جمهور ایران به باکو تاچه حد مناسبات تیره دو کشور را بهبود خواهد بخشید؟

نشست مقدماتی وزیران و کارشناسان ارشد "سازمان همکاری اقتصادی" اکو  (ECO) در ۱۳ و ۱۴ اکتبر (۲۲ و ۲۳ مهر) در باکو برگزار می‌شود. به دنبال آن اجلاس سران اکو ۱۶ اکتبر (۲۵ مهر) در باکو به مدت دو روز برگزار خواهد شد.

روزنامه‌های آذربایجان به نقل از مسئولین سفارت ایران در باکو خبر داده‌اند، احمدی‌نژاد، رئیس جمهور ایران وعلی اکبر صالحی وزیر امور خارجه ایران در بیستمین نشست اکو شرکت خواهند کرد. محمدرضا فرقانی، مدیرکل امور بین الملل دفتر ریاست جمهوری نیز سفر رئیس جمهور ایران به باکو را تائید کرد.

در سازمان اکو علاوه بر ایران، ترکیه، پاکستان، افغانستان، جمهوری آذربایجان و ۵ کشور آسیای مرکزی نیزعضویت دارند. دیدار احمدی نژاد و الهام علی‌اف در حاشیه‌ی نشست اکو در باکو مهم تلقی می‌شود. مناسبات دو کشور در ماه‌های اخیر تیره‌تر از قبل شد. اما کارشناسان به دویچه وله گفتند هر دو کشور برای عادی سازی مناسبات خود در آستانه‌ی این دیدار دست به تلاش‌هایی زدند.

سفیر جدید ایران در باکو

ایران محسن پاک آئین، سفیر سابق این کشور در تایلند، زامبیا و ازبکستان را به باکو فرستاد. سفیر جدید در نخستین روز ورود خود به باکو در گفتگو با رسانه‌های محلی گفت "وی در جمهوری آذربایجان احساس غربت نخواهد کرد".

محسن پاک آیین پیش از عزیمت خود به باکو روز دوشنبه ۷ اکتبر با آیات عظام مکارم شیرازی و صافی گلپایگانی در قم نیز دیدار کرد. گرچه جزئیات این دیدار در رسانه‌های کشورانعکاسی نیافت، اما ایرنا از گزارش سفیر به آیات عظام  دربار‌ه‌ی "روند رو به گسترش مناسبات تهران و باکو" نوشته است.

سفیر جدید ایران در باکو در گفت و گو با خبرنگار ایرنا تاکید کرده که قصد دارد "از ظرفیت‌های موجود در همکاری‌های تجاری بین ایران و جمهوری آذربایجان استفاده کند".  وی از ارداه‌ی سیاسی رهبران دو کشور برای توسعه مناسبات خبر داده است.

ممنوع شدن برنامه‌های سیاسی شبکه‌ی سحر

در راستای کاهش تنش بین دو کشور اکنون "شورای عالی امنیت ملی ایران" به ریاست محمود احمدی نژاد، تهیه و پخش برنامه‌های سیاسی علیه آذربایجان در کانال تلویزیونی "سحر" را ممنوع کرد. پخش برنامه‌های شبکه برون‌مرزی صدا و سیمای جمهوی اسلامی تحت عنوان "سحر" سال‌ها سب ناخرسندی مقام‌های جمهوی آذربایجان شده بود.

محسن پاک آیین، سفیر جدید ایران در آذربایجان در این باره صریحا گفت است: «متاسفانه، شبکه "سحر۲" با پخش برنامه‌هایی با موضوعات سیاسی، در ذهن رهبری آذربایجان چنین تصوری را ایجاد کرد که کانال می‌خواهد در جمهوری آذربایجان کودتا کند. بنابراین شورای عالی امنیت ملی ایران تصمیم گرفته است که در این کانال فقط برنامه‌های اجتماعی و فرهنگی پخش شود.»

پاک آیین همچنین گفته است، شورای عالی امنیت ملی ایران برای کانال سحر مصاحبه گرفتن از افرادی که با اظهارات خود به روابط ایران و آذربایجان لطمه می‌زنند را نیز ممنوع کرده است.

رضایت مقام‌های آذربایجان

کارشناسان محلی به دویچه وله گفتند اعزام سفیر جدید ایران و حتی تغییر رئیس جدید بخش مطبوعاتی سفارت ایران در آذربایجان "مورد توجه" مقام‌های آذری قرار گرفته است. رئیس شعبه سیاسی پارلمان آذربایجان پیش از این گفت، جمهوری آذربایجان تمایلی به وارد شدن به مناقشه با ایران ندارد. مقام‌های جمهوری آذربایجان خاطرنشان می‌کنند، "حاضر نیستند در هیچ جبهه‌ی ضد ایرانی شرکت کنند".

خبرگزاری فارس گزارش می‌دهد  المار محمدیاراف، وزیر امور خارجه‌ی آذربایجان روز جمعه (۱۲ اکتبر/۲۱ مهر) به سفیر ایران  گفته است: «نباید اجازه داد رسانه‌های بیگانه به روابط دو کشور خللی وارد کنند.»

اراده‌ی سیاسی برای حل مشکلات

پرفسور ولادیمیر ساژین تحلیل‌گر مسائل ایران در "موسسه‌ی خاورشناسی روسیه" به دویچه وله گفت: «آمدن سفیر جدید ایران به باکو نشانه خوبی هست، اما فکر نمی‌کنم مناسبات به این زودی‌ها بهتر شود، چونکه عوامل زیادی هستند که مانع بهتر شدن این روابط می‌شوند. خود جمهوری آذربایجان هم به این نتیجه رسیده است که مناسبات با ایران را عادی بکند، اما برای بهتر شدن مناسبات دو کشور وقت زیادی لازم هست.»

کارشناسان روس از جمله ساژین معتقدند که تیره شدن مناسبات ایران و جمهوری آذربایجان و تشدید تنش‌ها بین دو کشور می‌تواند بر وضعیت قفقاز جنوبی و کل منطقه نیز تاثیر منفی بگذارد. ساژین حمایت ایران از ارمنستان را مثال می‌آورد و آن را عامل مهم بازدارنده در بهبود مناسبات ایران و جمهوری آذربایجان می‌داند.

وی همچنین خاطرنشان می‌کند، در آذربایجان نگرانی‌هائی درباره‌ی تلاش ایران برای صدور انقلاب اسلامی به این کشور وجود دارد و مقام‌های باکو صریحا اعلام کردند که شبکه گسترده‌ای از عوامل نفوذی ایران در آذربایجان حضور دارند.

تاثیر سفر احمدی نژاد به باکو

به رغم اختلافات موجود بین جمهوری آذربایجان و ایران، دو طرف تلاش می‌‌کنند پیش از ملاقات احمدی‌نژاد و علی‌اف تنش‌ها کاهش یابد. در این رابطه دالغا خاتین اوغلو، مدیر سرویس اخبار ایران در خبرگزاری "ترند نیوز"در باکو می‌گوید: «سیاست‌های داخلی و خارجی دو کشور آنقدر در مسیر مختلفی قرار دارد که بی‌تردید تضاد در منافع ملی دو کشور در طیف گوناگونی از مسائل اتفاق می‌افتد. برای نمونه سیاست‌های غرب‌گرایانه دولت لائیک باکو، روابط بسیار دوستانه ایران و ارمنستان که ۲۰ درصد از اراضی آذربایجان را اشغال کرده، تداوم آرمان‌های اولیه جمهوری اسلامی مبنی بر صدور انقلاب اسلامی به کشورهای منطقه از جمله آذربایجان، همه‌ی این مشکلات نیاز به بازبینی اساسی در سیاست‌های دوکشور همسایه نسبت به هم دارد که حل هر کدام از این اختلافات موضوعی بسیار پیچیده و زمان‌براست.»

این کارشناس مقیم باکو به دویچه وله می‌گوید: «اما آنچه که من اخیرا از سخنان و مواضع دو دولت نسبت به هم استنتاج کرده‌ام، تلاش طرفین برای فرونشاندن موج اختلافات پیش آمده، خصوصا در دو سال اخیرا است. سفر آقای احمدی نژاد می‌تواند تا حدی به وضعیت نامناسب روابط دو کشوری که بیش از ۶۰۰ کیلومتر مرز زمینی دارند سامان ببخشد، البته پشت مذاکرات در سطوح عالی، باید اراده سیاسی قوی نیز برای تغییر برخی سیاست‌ها وجود داشته باشد».

مطالبات ایران و آذربایجان از یکدیگر

انتظار می‌رود الهام علی‌اف، رئیس جمهور آذربایجان درخصوص برخی از "فعالیت‌های ایران" با همتای خود صحبت کند. دالغا خاتین اوغلو در این باره به دویچه وله می‌گوید: «۲۳ نفر شهروند آذربایجان به اتهام جاسوسی برای سپاه پاسداران به ۱۰ تا ۱۵ سال زندان محکوم شدند. عمق فاجعه اینجاست که ایران از شهروندان خود آذربایجان برای جاسوسی و آنچه که اتهام تلاش برای ترور عنوان شده، استفاده کرده است که موضوع بسیار نگران کننده‌ای است و این مسائل و نگرانی‌هایی دیگردر دیدار روسای جمهور دو کشور مذاکره خواهد شد.»

مدیر سرویس اخبار ایران در خبرگزاری ترند نیوز خاطرنشان می‌کند: «احمدی نژاد رئیس شورای عالی امنیت ملی ایران است و می‌توان تا حدودی امیدوار به کاهش تنش‌ها بود.» اما این کارشناس هم مثل ولادیمیر ساژین تحلیل‌گر مسائل ایران در روسیه بر این باور هست که عادی شدن روابط میان جمهوری آذربایجان و جمهوری اسلامی ایران نیاز به زمان دارد.

لینک  : http://www.dw.de/dw/article/0,,16304849,00.html

گفتگوی من با آلن ایر سخنگوی وزارت خارجه آمریکا

دالغا خاتین اوغلو، مدیر بخش انگلیسی سرویس اخبار ایران خبرگزاری ترند/

آلن ایر، سخنگوی فارسی زبان وزارت خارجه آمریکا در گفتگو با خبرگزاری ترند تصریح کرد که سقوط آزاد قیمت واحد پول ایران، ریال، در مقایسه با دلار به خاطر سیاستهای غط اقتصادی دولت احمدی نژاد است و تحریمهایی که وی عامل اصلی افزایش قیمت دلار در ایران عنوان کرده، نقش کلیدی در آشفتگی بازار ارز ایران نداشته و تنها "مزید بر علت" بوده است.

وی گفت که مردم ایران باید به این نکته توجه داشته باشند که مشکل از ناحیه دولت ایران است.

قیمت دلار در مقایسه با ریال ایران در اواخر ماه سپتامبر طی یک هفته از 2500 تومان به 3600 تومان اوج گرفت. موضوعی که روز چهارشنبه گذشته باعث تعطیلی بازار تهران، اعتراضات مردمی علیه افت ارزش ریال و توقف خرید و فروش ارز در ایران شد. پلیس ایران با متفرق کردن معترضان، گفته می شود که 16 نفر را که بعنوان "مخل بازار ارز" معرفی شده اند، بازداشت کرد.

یک روز قبل از این اتفاق آقای محمود احمدی نژاد رئیس جمهوری ایران طی نشست خبری 11 مهر اعلام کرد که تحریمهای نفتی و بانکی علیه ایران بر وضعیت بازار ارز تاثیر گذاشته و اعلام کرد، افزایش قیمت ارز را ناشی از "جنگ روانی" است و گفت که بر اساس گزارش یک نهاد اطلاعاتی، در این بازار ۲۲ نفر سرحلقه هستند و تمام سر نخ|ها در دست آن|ها است.

آقای ایر می گوید که سوء مدیریت اقتصادی در ایران و تصمیمات اتخاذ شده توسط رهبران ایران در زمینه برنامه هسته ای این کشور و تبعات آن، عاملی مزید بر علت برای بحران اقتصادی ایران شده است.

وی گفت که اگر ایران خواستار رفع تحریمها است، راه برای ایران باز است و همکاری جدی، گفتگوهای سازنده بهمراه احترام متقابل میان ایران و گروه 5+1 برای رفع نگرانیها از برنامه هسته ای ایران می تواند باعث "لغو فوری" تحریمهای اقتصادی علیه ایران شود.

بگفته وی، ایران این جدیت را تاکنون از خود نشان نداده و نهاد ذی صلاح در مساله هسته ای یعنی آژانس بین المللی انرژی هسته ای به کرات اعلام کرده است که ایران در برنامه هسته ای خود همکاری نمی کند، شفافسازی وجود ندارد و نگرانیهای جدی از ابعاد نظامی برنامه هسته ای این کشور وجود دارد.

در پاسخ به این سوال که، برنامه هسته ای ایران آنطور که مقامات ایرانی عنوان می کنند "غرور ملی ایرانیان" است، سخنگوی وزارت خارجه آمریکا گفت که ایالات متحده آمریکا نه قصد ضربه بر غرور ملی ایرانیان دارد، نه با ایرانی مقتدر مخالف است و نه همکاری ایران با جامعه بین المللی به معنی "تسلیم" ایران است. به گفته وی، طرف ایرانی باید این تصور را کنار بگذارد که همکاری با جامعه جهانی و رفع نگرانیها به معنی تسلیم ایران در مساله هسته ای است.

آقای ایر در پاسخ به این سوال خبرگزاری ترند که "ایران می گوید اولین قدم را غربیها بردارند"، اعلام کرد که گروه 5+1 و خود آمریکا قبلا نیز درباره "گامهای متقابل" بسته پیشنهادی داده است، اما ایران واکنش جدی نشان نداده است.

هم اکنون اتحادیه اروپا و آمریکا بصورت جداگانه بسته تحریمی جدیدی علیه ایران تنظیم می کنند که بگفته دیپلماتهای اروپایی هدف این تحریم، افزایش فشار بر ایران و ایجاد محدودیتهای فزاینده برای ایران است.

آقای ایر می گوید که "هر کسی آن درود عاقبت کار که کشت". بگفته وی، ایران باید تصمیم بگیرد که سیاستهای هسته ای را ادامه می دهد و تبعات آن را ببیند، یا اینکه همکاری کند و تغییر موضوع بدهد.

خرانه داری آمریکا اعلام کرده است که ایران هر ماه 5 میلیارد دلار بخاطر کاهش صادرات نفت این کشور از دست می دهد.

هم اکنون اقتصاد ایران از تورم بالای 24 درصدی، (بگفته رئیس مجلس ایران 29 درصدی و بگفته برخی کراشناسان اقتصادی تا 40 درصدی) رنح می برد. نقدینگی از مرز 400 میلیارد تومان فرا رفته و به گزارش صندوق بین المللی پول انتظار می رود که رشد اقتصادی ایران در سال جاری میلادی به چهار دهم درصد سقوط کند.

آلن ایر می گوید که جامعه جهانی مشکلی با دستیابی ایران به انرژی صلح آمیز هسته ای ندارد و ایران حق دارد که مصارف صلح آمیز از انرژی هسته ای داشته باشد، اما مشکل این است که ایران درباره صلح آمیز بودن برنامه هسته ای خود از شفافسازی و همکاری سر باز می زند. اگر ایران چیزی برای پنهان کردن ندارد، پس چرا همکاری نمی کند؟

بگفته وی، ایران باید مانند دیگر کشورهای عضو "ان پی تی" باید به تعهدات هسته ای خود عمل کند.

ایران بر این ادعا است که برنامه هسته ای آن صرفا صلح آمیز است و "جنجالهایی که راه انداخته شده است" با تحریک آمریکا و اسرائیل به وجود آمده است، به عبارتی در موراجهه با برنامه هسته ای ایران "سیاسی کاری" شده است.

تاکنون شورای امنیت سازمان ملل چهار قطعنامه تحریمی علیه ایران به تصویب رسانده و اتحادیه اروپا و آمریکا نیز تحریمهای یکجانبه سخت تری بر علیه ایران وضع کرده اند.

خاتین اوغلو در مصاحبه با خبرگزاری مهر: حمله اسرائیل به ایران با کمک دولت باکو موضوعیت ندارد

آذربایجان اجازه استفاده از خاک خود علیه همسایگان را نخواهد داد/ دیدگاه کارشناسان

سفیر آذربایجان در پاکستان اعلام کرد که این کشور اجازه نخواهد داد تا از قلمرو آن به کشور دیگری حمله شود.

به گزارش خبرگزاری مهر، داشقین شکاراف در گفتگوی اختصاص با روزنامه نیوز چاپ پاکستان قویا شایعه‌های منتشر شده رسانه‌های غربی را مبنی بر آمادگی این کشور برای فراهم کردن تسهیلات مورد نیاز رژیم اسرائیل در حمله احتمالی به مراکز هسته‌ای ایران، رد کرد.

 

این دیپلمات در این باره گفت: الهام علی اف رئیس جمهوری آذربایجان به خاطر سیاست هایش در تمامی دنیا مورد احترام است. آذربایجان عضو سازمان همکاری اسلامی است و همه باید اطمینان داشته باشند که این کشور اجازه نمی‌دهد قلمرو آن برای اقدامات تجاوزکارانه علیه یک کشور دیگر عضو سازمان همکاری اسلامی مورد استفاده قرار بگیرد.

 

سفیر جمهوری آذربایجان در پاکستان می‌گوید: آذربایجان سیاست عدم مداخله در امور دیگر کشورها را دنبال کرده است و اجازه نخواهد داد تا تل آویو از قلمرو هوایی یا زمینی آذربایجان برای حمله به ایران یا هر کشور دیگری استفاده کند.

 

گزارش های رسانه ای درباره احتمال حمله اسرائیل به ایران از طریق خاک جمهوری آذربایجان درحالی است که باکو تاکنون بارها بر استقلال خود در مقابل چنین اقداماتی تاکید کرده است.

 

شعیب بهمن، پژوهشگر ارشد موسسه مطالعات ایران و اوراسیا در روسیه اخیرا طی یادداشتی برای "مهر" در همین رابطه موقعیت و موضع جمهوری آذربایجان در تنش های بین ایران از یک سو و غرب و اسرائیل از سوی دیگر را مورد بررسی قرار داده است.

 

او نیز ضمن رد این احتمال و حمله اسرائیل علیه ایران از خاک آذربایجان پنج دلیل را برای ندادن اجازه از سوی آذربایجان به اسرائیل برای حمله به ایران بر می شمارد.

 

نقش و جایگاه ایران در نقشه ژئوپلیتیکی جهان، مناسبات، پیوندها و اشتراکات تاریخی میان بین ایران و آذربایجان، توافقنامه همکاری‌های دوستانه بین دو کشور، و مخالفت روسیه با نزدیکی باکو به واشنگتن و تل آویو از دلایل عمده ای هستند که به زعم این کارشناس مانع از محقق شدن حمله به ایران از طرق خاک آذربایجان می شود.

دالغا خاتین‌اوغلو کارشناس جمهوری آذربایجان و مدیر اخبار سرویس ایران خبرگزاری ترند، نیز در باره گزارش رسانه های غربی در خصوص این حملات می گوید: در این باره چند نکته قابل ذکر وجود دارد؛ اول این که گزارشها بدون اشاره به نام دقیق منبع ذکر شده است، برای نمونه خبرگزاری رویترز در گزارش خود تنها نام یکی از چهار منبع خود را ذکر کرده که او خود نیز گفته اطلاعی از موضوع همکاری آذربایجان و اسرائیل ندارد. آقای راسیم موسی بیگ اف کارشناس سیاسی، همچنین یکی از نمایندگان مستقل پارلمان آذربایجان هست. قبلا هم مجله فارین پالیسی دقیقا در همین مضمون گزارشی داده بود که با واکنش بسیار سخت آذربایجان مواجه شد و آذربایجان به شدت این گفته ها را رد و تقبیح کرد.

این کارشناس آذربایجانی در ادامه می گوید: اولا سه پایگاه از چهارپایگاه نظامی آذربایجان قابلیت ارائه سرویس سوختگیری دوباره به جنگنده های اف 16 و اسکورتهای اف 15 اسرائیل را دارند، اما فاصله این پایگاهها مثلا تا سایت غنی سازی نظنز دست کمی از فاصله خود اسرائیل به این سایت ندارد. یعنی حدود 3000 کیلومتر مسافت که از سوخت مورد نیاز جنگنده برای مسیر رفت و برگشت بیشتر است. موضوع دوم اینکه ایران و آذربایجان بیش از 600 کیلومتر مرز زمینی دارند و هر دو تفاهمنامه "قرار ندادن اراضی خود در اختیار کشور دیگری برای حمله به دیگران" را سالهاست امضا کرده اند. موضوع سوم هم که در این گزارش مطرح شده، اشاره به استفاده از پهبادهایی است که طراحی آن متعلق به اسرائیل است، اما قرار است در آذربایجان مونتاژ شود و گفته شده است که از این پهبادها می تواند برای عملیات جاسوسی استفاده شود.

وی می گوید: برد عملیاتی این پهبادهای شرکت «ایرواستار» اسرائیل که رقم آنها به 60 فروند خواهد رسید، حدود 200 کیلومتر است، در حالی که سایتهای غنی سازی فردو، نطنز، تاسیسات هسته ای «یو سی اف» اصفهان و غیره از 1000 تا نزدیک به 3000 کیلومتر از آذربایجان مسافت دارند. از طرفی این نوع پهبادها قابل شناسایی برای رادارهای ایران هستند.

من شخصا این گزارش را بهمراه گزارش فارین پالیسی واقعا غیرمنطقی ارزیابی می کنم، مقامات آذربایجان هم به دفعات هم مخالفت خود را با حمله به ایران اعلام کرده اند و هم به صراحت گفته اند که در سناریوی حمله نقشی نخواهند داشت.

خاتین اوغلو در مصاحبه با خبرگزاری مهر: ارمنستان جوابده خونهایی که ریخته باشد

در پی افزایش تنش های باکو-ایروان در رابطه با عفو یک متهم جمهوری آذربایجان از سوی رئیس جمهوری این کشور، اتحادیه اروپا برای ممانعت از بدتر شدن تنش ها پا در میانی می کند.

به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از سایت خبری «ای ‌بی ‌سی» در آذربایجان، استرداد رامیل صفراف شهروند آذربایجانی از سوی مجارستان به این کشور تنش ها بین ارمنستان و جمهوری آذربایجان را بیش از پیش کرده است.

صفراف در سال ۲۰۰۴ گورگن ماکاریان، سرباز ارمنی را در دانشگاه آکادمی ارتش در بوداپست به قتل رساند. هر دوی آنها در حال یادگیری زبان انگلیسی در کلاسهای ناتو بودند. وی در طول محاکمه خود گفته بود که جنگ آذربایجان و ارمنستان در سال ۱۹۹۰ و توهین افسر ارمنی، دلیل اصلی به قتل رساندن ماکاریان بوده است.

جنگ مورد اشاره صفراف همان جنگ دوطرف بر سر ناگورنو قره باغ است.
 

صفراف پس از بازگشت به آذربایجان مورد تقدیر الهام علی‌اف، رئیس جمهوری آذربایجان قرار گرفت و همین مسئله خشم ارمنستان را بر انگیخت.
 

اتحادیه اروپا بر آن است تا با اعزام هیئت هایی تنش های بین این دو کشور را کاهش دهد. در نشست نمایندگان پارلمان اتحادیه اروپا با الهام علی اف که روز جمعه در باکو صورت گرفت طرفین درباره روابط و همکاری های دو جانبه و صلح بین ارمنستان و آذربایجان به بحث و تبادل نظر پرداختند.
 

در این دیدار همچنین اتحادیه اروپا نسبت به انتقال صفراف به آذربایجان و استقبال قهرمانانه از وی ابراز ناخرسندی کرد.
 

عفو صفراف در آذربایجان نه تنها تنش ها بین دو طرف را تا حد جنگ پیش برده بلکه این امر محکومیت هایی را نیز در پی داشته است.

 سرژ سرکیسیان، رئیس جمهوری ارمنستان گفته است که اگر جنگی رخ دهد، کشورش آماده است.
 

سرکیسیان گفت: "ما جنگ نمی خواهیم اما اگر مجبور شویم، می جنگیم و برنده می شویم. ما از قاتلان نمی ترسیم حتی اگر تحت حمایت رهبر کشورشان باشند."
 

جمهوری ارمنستان اعلام کرده که این کشور پیشتر به مجارستان درباره استرداد این مجرم به آذربایجان هشدار داده و اعلام کرده بود که در صورت بازگشت صفراف به کشورش مورد عفو قرار خواهد گرفت؛ اما  مقامهای مجاری می گویند بازگرداندن صفراف به کشورش تنها پس از اطمینان از دولت آذربایجان و زندانی شدن صفراف صورت گرفته است.

ویکتور اوربان، نخست وزیر مجارستان گفته است که کشورش مطابق قوانین بین المللی عمل کرده است و اتهام هرگونه معامله مخفیانه با باکو را رد کرده است.

در همین حال گروههای صلح طلب خواستار آرامش شده و اعلام کرده اند که این حادثه نباید جلوی مذاکرات صلح بین ارمنستان و آذربایجان را بگیرد.

در سال ۱۹۹۰ آذربایجان و ارمنستان بر سر قره باغ به مدت چهار سال جنگیدند. این جنگ منجر به کشته شدن نزدیک به ۳۰ هزار نفر و آواره شدن صدها هزار نفر شد. اکنون ارمنستان این ناحیه را تحت کنترل دارد.

با وجود آتش بس سال ۱۹۹۴، درگیریها در مرز دو کشور هنوز ادامه دارد. در آخرین تحولات در این باره یک رسانه ارمنی از شلیک یک هزارو پانصد گلوله از سوی ارتش آذربایجان به سوری ارتش ارمنی خبر داد.
 

هر روز تنش ها بین دو کشور بیشتر می شود و اتحادیه اروپا خواهان آرامش از سوی دو کشور شده است.
 

روسیه نیز بازگشت متهم آذری را برای گفتگوهای صلح بین دو طرف که در قالب "گروه مینسک" برگزار می شود مخرب توصیف کرده است.
 

آزادی صفراف مسئله داخلی یا دغدغه بین المللی

 در حالیکه اظهار نظر ها در چند روز گذشته حکایت از نگرانی اتحادیه اروپا و روسیه در باره آزادی رامیل صفر اف دارد و این بدان معنی است که برخی طرف ها آن را دغدغه فرامرزی و فراترز از مشکل دو کشورهسایه می دانند، اما یک کارشناس آذربایجان آن را یک مسئله داخلی عنوان می کند.

دالغا خاتین‌اوغلو کارشناس و تحلیلگر خبرگزاری ترند در این باره به مهر می گوید: مسئله آزادی صفراف، موضوع داخلی آذربایجان بوده، وی 8 سال تمام در انفرادی نگه داشته شده بود  و انگیزه قتل هم تحقیر پرچم آذربایجان توسط یک ارمنی بود.
 

وی می گوید: آذربایجان از لحاظ حقوقی حق آزاد کردن این فرد را داشت.

 خاتین اوغلو در این باره می گوید: چند نکته در این زمینه قابل توجه است، اولاً فقط این آذربایجان نیست که دست به چنین کاری زده، سابقه نشان می دهد که ارمنستان هم همین اقدامات را به دفعات انجام داده است. برای نمونه  استرداد چند عضو تروریستی "آسالا"  به ارمنستان و آزاد شدن آنها. این افراد در سال 1981 در پاریس بخاطر یک سلسله ترورها دستگیر شده بودند. آسالا یا ارتش مخفی آزادی بخش ارمنستان تاکنون چندین ترور علیه آذربایجانی ها و ترکها انجام داده است.

موضوع دوم که این فعال رسانه ای در باکو بر آن تاکید دارد؛ اینکه ارمنستان باید اول پاسخگوی کشتارهایی باشد که در جریان جنگ قره باغ کوهستانی به راه انداخت و هزاران کودک و زن کشته شدند. تا کنون چندین قطعنامه از طرف سازمان ملل برای آزادسازی اراضی آذربایجان تصویب شده که کشور برادر ایران هم به نفع آذربایجان رای داده است، اما این کشور کوچکترین حرکت مثبتی از خود نشان نمی دهد.

درباره تاثیر آزاد کردن صفراف بر مذاکرات قره باغ کوهستانی نیز این کارشناس می گوید: باید گفت  که ارمنستان قبل از آزاد شدن صفراف هم هیچ حرکت مثبتی در راستای حل مناقشه قره باغ انجام نداده بود و موضوع استرداد و آزاد شدن صفراف تنها بهانه ای برای جوسازیها است.

در پایان خاتین اوغلو می گوید: ارمنستان پیش از همه باید پاسخگوی مسجدهایی باشد که ویران کرده، عکسهایی تایید شده از تبدیل مساجد مسلمان قره باغ کوهستانی به خوکدانی و محل پرورش حیوانات وجود دارد، این واقعیت ثابت هم شده و بارها از طرف مسلمانان آذربایجان و جهان محکوم شده است.

لینک گزارش در خبرگزاری مهر:
http://www.mehrnews.com/FA/newsdetail.aspx?NewsID=1697905

رویای گاز مایع ایران با اتکا به چین

ایران روز گذشته، یکشنبه، اعلام کرد که قرارداد 3.3 میلیارد دلاری احداث مجتمع تولید گاز مایع طبیعی، ال ان جی، میان ایران و یک کنسرسیوم چینی لغو شد. مطبوعات ایران نامی از کنسرسیوم نبردند، اما قبلا اخباری پیرامون تاخیرهای مکرر کنسرسیوم موسوم به "سینوک" چین برای تولید سالانه بیش از 10 میلیون تن گاز مایع در رسانه های ایران منتشر شده بود.

ظاهرا این ششمین قرارداد تعلیق شده ساخت مجتمع تولید "ال ان جی" در ایران است. بر اساس برنامه چهارم سند چشم انداز بیست ساله، (2005-2009) ایران تولید روزانه 70 میلیون تن گاز مایع توسط 6 مجمتع تولیدی از میادین پارس جنوبی، پارس شمالی، فردوسی و گلشن را در دستور کار قرار داده بود. تا سال 2008، با کنار کشیدن شرکت توتال فرانسه، رپسول اسپانیا، شرکت مشترک بریتانیایی-هلندی شل و پتروناس مالزی از قراردادهای منعقده، عملا ایران پتانسیل تولید سالانه 27 میلیون تن گاز مایع را از دست داد.

در همان سال، ایران با عقد قراردادهایی به ارزش 25 میلیارد دلار با شرکت دولتی گاز لهستان (PGNiG) به ارزش 2 میلیارد دلار، شرکت پتروفیلد مالزی به ارزش 14 الی 16 میلیارد دلار و گروه "سینوک" و شرکت "سی ای پی اِی" باز هم پروژه های راه اندازی خط تولید از میادین گازی جدید و سیاست تولید گاز مایع را ادامه داد، اما نتوانست هیچ پیشرفت عملی در این زمینه داشته باشد.

چین، شریکی نه خیلی قابل اطمینان

لغو قرارداد احداث مجتمع تولید گاز مایع کنسرسیوم چینی در ایران، در حالی است که پکن سه روز دیگر، 16 شهریور، پنجمین اجلاس سالانه بین المللی پیشرفت و تکنولوژی "ال ان جی" چین را برگزار خواهد کرد. در اعلامیه معارفه این اجلاس، چین اعلام کرده است که "انتظار می رود واردات گاز مایع چین تا سال 2015 به 20 میلیثون تن برسد ... پیشرفت پروژه های ال ان جی، کاهش وابستگی به نفت برای دولت چین اهمیت بسزایی دارد و در آینده ای نزدک گاز مایع سومین منبع مصرفی انرژی این کشور بعد از زغال سنگ و نفت خواهد بود".

البته لغو قراردادهای انرژی ایران و چین داستان جدیدی نیست، لغو قرارداد 5 میلیارد دلاری توسعه میدان پارس شمالی در پاییز سال گذشته و قرارداد 5 میلیارد دلاری فاز 11 پارس جنوبی در ماه گذشته میان ایران و شرکت "سی ان پی سی" از جمله موارد تعلیق و لغو قراردهای ایران و چین است. بر اساس گزارشها، شرکتهای چینی طی سالهای گذشته دهها پروژه معوقه به ارزش 40 میلیارد دلار با ایران داشته اند.

اگرچه ایران و چین سالانه 45 میلیارد دلار تجارت دوجانبه دارند و چین بزرگترین وارد کننده نفت ایران است، با اینهمه، ظاهرا تکیه ایران به شرکتهای چینی در بخش بالادستی و پایین دستی صنعت نفت راه بجایی نخواهد برد.

اهمیت گاز مایع طبیعی

طی سالهای گذشته تجارت گاز مایع طبیعی رشد چشمگیری داشته است. بر اساس گزارش سالانه شرکت بریتیش پترولیوم که در ماه ژوئن منتشر شد، حمل و انتقال گاز مایع در جهان طی سال گذشته نسبت به سال قبل آن بیش از 10 درصد افزایش داشته و تجارت گاز مایع، یک شوم کل تجارت 1025 میلیارد متر مکعبی دنیا را طی سال 2011 تشکیل داده است.

قطر، همسایه جنوبی ایران و شریک گازی ایران در میدان پارس جنوبی، به مدد شرکتهای "اکسون موبایل" و" کونوکو فیلیپس " امریکا، توتال فرانسه، شل بریتانیا-هلند، شرکتهای ماروبنی و میتسویی ژاپن توانسته است تولید سالانه ال ان جی خود را به 102 میلیارد متر مکعب برساند.

ال ان جی، محدودیهای موجود بر سر راه فروش گاز طبیعی مانند لزوم احداث خطوط لوله، قراردادهای بالای 20 سال، مشتریان منطقه ای و غیره را ندارد. بلکه با حمل توسط کشتیهای حامل گاز مایع از طریق دریاها، عقد قراردادهای کوتاه مدت یا فروش در بازارهای نقدی (اسپوت مارکت) همچنین ایمنی فروش و کاهش ریسک قرارداد، مزایای بسیار بالایی در مقایسه با گاز طبیعی دارد.

انتقال گاز دریای خزر به ترکیه و اروپا نهایی شد

مصاحبه من با دویچه وله

http://www.dw.de/dw/article/0,,16059502,00.html

قراداد احداث خط لوله‌ی"ترانس آناتولی" بین ترکیه و آذربایجان امضاء شد. از طریق این خط لوله قراراست گاز منطقه شاه دنیز در جمهوری آذربایجان به تركیه و سپس توسط خط لوله نابوکوی غربی به اروپا انتقال یابد.

قراداد ترانس آناتولی توسط تانر ییلدیز، وزیر انرژی و منابع طبیعی ترکیه و ناطق علی‌یف وزیر صنایع و انرژی آذربایجان روز سه‌شنبه ششم تیر ۱۳۹۱ در شهر استانبول امضا شد. در مراسم امضای این قرارداد رجب طیب اردوغان نخست وزیر تركیه و الهام علی‌اف رئیس جمهوری آذربایجان نیز حضور داشتند.

قرار است از طریق خط لوله ترانس آناتولی تا سال ۲۰۲۵ بیش از ۵۰ میلیارد متر مکعب گاز به ترکیه و اتحادیه اروپا انتقال یابد. رسانه‌های ترکیه و جمهوری آذربایجان گزارش دادند که ترکیه و آذربایجان قصد دارند به‌طور مشترک احداث خط لوله جدید را آغازکنند.

همچنین گزارش می‌شود که تا پایان سال جاری میلادی برنامه‌ریزی‌های مختلف این پروژه به پایان برسد و تا ۵ سال دیگر احداث این خط لوله پایان یابد. بخش عمده‌ی هزینه این پروژه که حدود ۷ میلیارد دلار برآورد می‌شود، قرار است از طریق شرکت سوکار، شرکت نفت‌وگاز آذربایجان تامین شود.

اتحادیه اروپا به امید انتقال گاز شاه دنیز

یک روز پس از امضای قراداد طرح ترانس آناتولی، کنسرسیوم شاه دنیز برای انتقال مسیر گازی خود رسما مسیر نابوکوی غربی را انتخاب کرد. کارشناسان این تصمیم سوکار و بی پی را رویداد مهمی در انتقال گاز دریای خزر به اتحادیه اروپا تلقی می‌کنند. از طریق خط لوله نابوکوی غربی گاز دریای خزر از مرز ترکیه و بلغارستان تا "باوم گارتن" اتریش انتقال پیدا خواهد کرد.

پروژه‌ی تولید گاز فاز دوم شاه دنیز که ۷۰ کیلومتر از ساحل باکو فاصله دارد، با اپراتوری شرکت بریتیش پترولیوم قراراست با راه‌اندازی۲ سکوی تولید، حفاری ۲۶ چاه دریایی توسط دو سکوی نیمه شناور و لوله گذاری در عمق ۵۵۰ متری آب، تا سال ۲۰۱۷ اجرا شود.

مسیر انتقال گاز شاه دنیز

قرارداد فروش و ترانزیت گاز فاز دوم شاه‌دنیز قبلا در اکتبر سال ۲۰۱۱ با ترکیه امضا شده است، اما مسیر ترانزیت آن تاکنون مبهم مانده بود. کنسرسیوم شاه دنیز درست یک روز پس از امضای طرح خط لوله ترانس آناتولی، انتخاب نهایی خود را برای مسیر ترانزیت گاز نابوکوی غربی اعلام کرد.

هم اکنون از فاز اول پروژه شاه دنیز سالانه تا ۹ میلیارد متر مکعب گاز تولید می‌شود و بخش اعظم گاز تولیدی از طریق خط لوله باکو- تفلیس- ارزروم به کشورهای گرجستان و ترکیه صادر می‌شود. راه‌اندازی فاز اول این پروژه ۷ سال به طول انجامید و با توجه به این‌که مطالعات ابتدایی فاز دوم دو سال است انجام می‌شود، به احتمال قریب به یقین، فاز دوم این پروژه تا ۲۰۱۷ عملیاتی خواهد شد.

ذخائر گاز جمهوری آذربایجان در دریای خزر

خبرگزاری ترند نیوز آذربایجان می‌نویسد از طریق خط لوله ترانس آناتولی سالانه بیش از ۵۰ میلیارد متر مکعب گاز صادر خواهد شد که قرار است از سوی جمهوری آذربایجان تا سال ۲۰۲۵ میلادی تولید شود. اما آیا جمهوری آذربایجان به اندازه‌ی کافی گاز در اختیار دارد؟

دالغا خاتین اوغلو، مدیر سرویس اخبار ایران خبرگزاری ترند نیوز به این پرسش دویچه وله چنین پاسخ می‌دهد: «آذربایجان با تولید ۱۶ میلیارد متر مکعب گاز از فاز دوم شاه دنیز، قادراست میزان اولیه گاز مورد نیاز خط لوله ترانس آناتولی را تامین کند، اما این کشور تا سال ۲۰۱۷ طبیعتا میادین گازی دیگری نیز دارد، مانند میدان گازی آبشرون و امید. همچنین افزایش تولید گاز از فاز اول شاه دنیز نیز در حال انجام است.»

این کارشناس در توضیحات خود به منابع دیگر گازی در حوزه‌ی دریای خزر هم اشاره می‌کند و تاکید دارد: «گاز ترکمنستان هنوز هم یکی از منابع پشتیبانی صادرات گاز به اروپا محسوب می‌شود، اگرچه روسیه روی خوشی به این ایده نشان نمی‌دهد، ولی به هر حال، این پروژه برای روسیه نیز قابل توجه است، چراکه رقیب اصلی روسیه، یعنی ایران را برای یافتن جای پا در بازار گاز اروپا در آینده منزوی‌تر خواهد کرد. من در تحلیل نهایی نسبت به موفقیت پروژه ترانس آناتولی کاملا خوشبین هستم.»

ترکیه و آذربایجان تنها سهام‌داران ترانس آناتولی

به نظر دالغا خاتین اوغلو زمینه اجرای پروژه ترانس آناتولی اکنون فراهم است. وی می‌گوید: «آن‌چه که خط لوله ترانس آناتولی را از دیگر پروژه‌های ترانزیتی گاز متمایز می‌کند، این است که آذربایجان و ترکیه مستقیما سهام‌دار این پروژه هستند، ۸۰ درصد سهم شرکت سوکار آذربایجان و ۲۰ درصد سهم شرکت بوتاش ترکیه است. این پروژه ۷ میلیاردی، ۶ میلیارد متر مکعب از گاز فاز دوم شاه دنیز ۲ را به ترکیه و بقیه آن‌را به اروپا صادر خواهد کرد.»

این کارشناس همچنین تاکید می‌کند: «آذربایجان به لطف درآمدهای نفتی خود به حدی از پیشرفت رسیده است که نه تنها قابلیت تکنیکی اجرای این دست از پروژه‌ها را دارد، بلکه در طول چند سال گذشته بیشتر از ۵ میلیارد دلار سرمایه گذاری خارجی انجام داده است، یعنی مشکل سرمایه گذاری برای آذربایجان در پروژه‌ها وجود ندارد.»

سکوت روسیه درباره‌ی خط لوله آناتولی

ولادیمیر سوکور از"مؤسسه تحقیقاتی جیمزتاون در واشنگتن" که درباره‌مسایل مربوط به امور گاز تحقیق می‌کند، در گفت‌وگو با دویچه وله درباره‌ی موضع روسیه توضیح می‌دهد: «این خط لوله از کناره‌های دریای خزر تا مرز ترکیه با بلغارستان کشیده خواهد شد. روسیه در انتقال گاز دریای خزر نمی‌تواند به ترکیه فشار آورد. ترکیه و آذربایجان تواقفنامه اولیه خود را در ۲۶ دسامبر امضا کردند و روسیه تابحال هیچ واکنشی نشان نداده است. روسیه تمام تلاش خود را خواهد کرد تا مانع اجرای نابوکو شود. روسیه همچنین تهدید می‌کند با احداث خط لوله "زود استریم" زودتر از طرح ترانس آناتولی گاز کشورهای یونان، بلغارستان، رومانی، مجارستان، اتریش و آلمان را تامین کند.»

سوکور خاطرنشان می‌کند: «اگر واقعا چنین خط لوله‌ای احداث شود و زودتر از نابوکو گاز صادر کند پروژه‌ی نابوکو و حتی ترانس آناتولی هم اهمیت خود را از دست خواهد داد.»

دالغا خاتین اوغلو و ولادیمیر سوکور متفق‌القولند که طرح خط لوله ترانس آناتولی تحول بزرگی در انتقال انرژی حوزه دریای خزر به ترکیه و اتحادیه اروپا به شمار می‌آید. آن‌ها به اجرای این طرح خوشبین هستند.

ایران و جمهوری آذربایجان؛ اشتراکاتی که ریشه اختلاف است

مقاله تحلیلی من برای بی بی سی

http://www.bbc.co.uk/persian/iran/2012/07/120526_l23_lp_neighbours_iran_azarbayjan_khe_tehran_baku_dk.shtml

جمهوری آذربایجان، همسایه شمالی با ۶۱۱ کیلومتر مرز مشترک خشکی با ایران. سرزمینی که اول اسفند ۱۲۰۶ خورشیدی بر اساس معاهده ترکمنچای از ایران جدا شد و در سال ۱۹۹۱ رسما از اتحاد جماهیر شوروی اعلام استقلال کرد، اما هنوز هم بعد ۱۸۵ سال، اشتراکات فرهنگی، زبانی و دینی بسیار عمیقی میان مردم دو کشور وجود دارد، عواملی که هر دو کشور همسایه، اتفاقا همدیگر را به استفاده ابزاری از این اشتراکات برای ضربه زدن به امنیت ملی خود متهم می کنند.

این اتهامات از روز استقلال آذربایجان از اتحاد جماهیر شوروی همواره مطرح بوده است، اما آنچه که در طی ماههای اخیر روابط دو کشور را به شدت دچار تلاطم کرده، ابعاد فرامنطقه ای نیز دارد.

در غیاب گزارش های رسمی، طبق آمارهای غیر رسمی بیش از ۲۵ میلیون نفر از شهروندان ایران آذربایجانی زبان هستند و آمارهای رسمی کمیته دولتی اداره مسلمانان جمهوری آذربایجان نیز نشان می دهد که ۹۶ درصد از اهالی این کشور مسلمان و اکثرا شیعی مذهب هستند.

دو عاملی که هر دو کشور را نسبت به تلاش برای سوء استفاده ابزاری از این واقعیت ها به شدت بدبین کرده است و البته همین عوامل به نوبه خود همواره انتظارات و چشم داشت های دوجانبه فراتر از مقیاس همکاری های های عرفی و روابط دیپلماتیک را نیز به وجود آورده است که مقامات دو کشور از آن به عنوان «روابط برادرانه» نام می برند.

از جمله طیف اتهاماتی که دولت باکو علیه ایران مطرح می کند، «تلاش ایران برای ایجاد گروههای دینی افراطی، پخش برنامه های مخرب و تفرقه افکنانه شبکه تلویزیونی آذری زبان «سحر» وابسته به سازمان صدا و سیمای ایران، تلاش برای تشکیل گروه های تروریستی و جاسوسی در خاک جمهوری آذربایجان، گسترش روابط با جمهوری ارمنستان که ۱۸ درصد از اراضی جمهوری آذربایجان را اشغال کرده، را می تواند نام برد.

ایران نیز به نوبه خود دولت جمهوری آذربایجان را به «تحریک آذربایجانیان مقیم ایران، برگزاری مراسمی مانند کنگره آذربایجانیان جهان، نزدیکی به امریکا و اسرائیل، همکاری با اسرائیل برای جاسوسی و قتل دانشمندان هسته ای این کشور و دین ستیزی و تلاش برای خفه کردن مطالبات مسلمانان این کشور، از جمله رعایت حجاب در مدارس، متهم می کند.

صفحاتی جدید در لیست تنش ها

جمهوری آذربایجان در طول یکسال گذشته، حدودا ۴۰ نفر را به اتهام همکاری با سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و وزارت اطلاعات ایران برای انجام عملیاتهای جاسوسی و تروریستی در آذربایجان بازداشت کرده است که ۲۳ نفر آنها فقط طی سه ماه گذشته دستگیر شده اند.

علاوه بر این، دولت باکو ۳۱ فروردین ماه اعلام کرد که طی عملیات های گسترده در چندین شهر آذربایجان موفق به بازداشت ۱۹ عضو القاعده شده است که برخی از آنها در ایران آموزش نظامی دیده اند.

جمهوری آذربایجان همچنین احمد کاظمی موسس شبکه تلویزیونی «سحر» و نماینده رسمی سازمان صدا و سیمای ایران را اواخر ۲۰۱۱ از این کشور اخراج کرد و متعاقبا دو نفر از کارمندان این رسانه را بازداشت نمود.

در طی سه ماه گذشته، ایران نیز چهار بار سفیر جمهوری آذربایجان در تهران را به وزارت خارجه احضار کرده است، از جمله به اتهام همکاری دولت باکو با سرویس اطلاعاتی اسرائیل، موساد برای قتل دانشمندان هسته ای ایران (۲۳ بهمن)، بازداشت کارکنان شبکه سحر (۲۸ بهمن۱۳۹۰)، قرارداد یک و نیم میلیارد دلاری جمهوری آذربایجان و اسرائیل برای خرید تسلیحات نظامی و هواپیماهای بدون سرنشین (۱۰ اسفند ماه۱۳۹۰) و ادعای بازداشت ۱۸ شهروند آذربایجانی و چهار خارجی به اتهام جاسوسی برای ایران (۲۸ اسفند۱۳۹۰).

مجله «فارن پالسی» در فرودین ماه سال جاری، طی گزارشی درباره تحویل یک پایگاه هوایی جمهوری آذربایجان در مرز ایران به دولت اسرائیل خبر داد که دولت آذربایجان ۱۰ فروردین، یک روز بعد از انتشار این گزارش، آن را تکذیب کرد.

موج جدیدی از محکومیت ها و تبلیغات علیه برگزاری مسابقه آوازخوانی «یوروویژن» که در جمهوری آذربایجان برگزار شد توسط روحانیان ایران انجام شد. ایران سایت خرید بلیت «یوروویژن» را از اسفندماه فیلتر کرده بود.

محسن مجتهد شبستری، امام جمعه تبریز روز سه‌شنبه، ۱۹ اردیبهشت اعلام کرد که مردم تبریز در محکومیت حرکات ضداسلامی دولت باکو مقابل کنسولگری جمهوری آذربایجان در این شهر تجمع اعتراض‌آمیز برگزار می‌کنند.

به گفته وی «در شرایطی که اکثر مردم این کشور مسلمان و شیعه هستند، برگزاری رژه‌ همجنس‌گرایان جای بسی تاسف دارد، تصمیم دولت باکو برای برگزاری مسابقه‌ی موسیقی و رقص یوروویژن قلب مسلمانان جهان را جریحه دار کرده است».

رژه همجنسگرایان که جزئی از مراسم مسابقه یوروویژن هست، در سال ۲۰۰۹ در روسیه، نیز انجام شد و آرش خواننده «پاپ ایرانی» به همراه آیسل نماینده جمهوری آذربایجان در این مسابقه بودند، با هیچ واکنشی از طرف روحانیان ایران مواجه نشد.

جدیدترین صفحه؛ اسکان اعضای سازمان مجاهدین 

رامین مهمانپرست سخنگوی وزارت خارجه ایران روز سه‌شنبه، ۱۹ اردیبهشت، در نشست خبری هفتگی خود در مورد احتمال اسکان یافتن اعضای سازمان مجاهدین خلق در جمهوری آذربایجان گفت که ما (ایران) حساسیت بالایی نسبت به این موضوع داریم و به شدت واکنش نشان خواهیم داد. موضوعی که یک گره دیگر به حلقه اتهامات اضافه کرد.

شایعات پیرامون پناهندگی دادن جمهوری آذربایجان به اعضای سازمان مجاهدین خلق چندین ماه است که در رسانه های ایران مطرح می شود. اخیرا شبکه «پرس تی وی» نیز در تارنمای اینترنتی خود نوشت که «در پی تصمیم دولت عراق مبنی بر اخراج اعضای مجاهدین، اعضای این سازمان احتمالا در کشورهای جمهوری آذربایجان، اردن، پاکستان، قطر و عربستان سعودی ساکن می شوند» موضوعی که محمد مجید الشیخ، سفیر عراق در تهران در ماه دسامبر سال گذشته طی مصاحبه ای با خبرگزاری ایسنا وجود چنین توافقی را تایید کرد، اما هنوز دولت آذربایجان رسما این موضوع را تایید نکرده است.

افشار سلیمانی سفیر سابق ایران در جمهوری آذربایجان در مصاحبه با سایت موسسه مطالعات ایران و اوراسیا «ایراس» در ۲۱ دی ماه سال گذشته، درخصوص اتهامات حضور مجاهدین خلق در آذربایجان گفته بود که «به نظر می‌رسد این گونه اخبار که مستندات لازم و متقنی از آن ارائه نمی‌شود، بیشتر جنبه ایذائی و روانی دارد.»

هنوز دولت ایران رسما ارائه مدرکی دال بر حضور مجاهدین خلق در آذربایجان یا همکاری این کشور با اسرائیل در ترور دانشمندان هسته ای ایران به دولت باکو را اعلام نکرده است.

کاهش روابط تجاری تاثیر تنش ها روابط اقتصاد

شاید عمیقترین و بارزترین نتیجه افزایش تنشها میان ایران و آذربایجان را بتوان در آمارهای اقتصادی دو کشور مشاهده کرد. حجم تجارت خارجی آذربایجان در سال ۲۰۱۱ نسبت به سال ۲۰۱۰ با افزایش ۲۹,۹ درصدی همراه بود و به رقم بی سابقه ۳۶ میلیارد دلار رسید، این در حالی است که طبق گزارش وزارت اقتصاد جمهوری‌آذربایجان، حجم بازرگانی دوجانبه ایران و آذربایجان در طی همین دوره از ۵۵۰ میلیون دلار به ۳۰۰ میلیون دلار کاهش یافته است که حتی یک صدم حجم بازرگانی خارجی جمهوری آذربایجان را نیز تشکیل نمی دهد.

تجارت ۳۰۰ میلیون دلاری ایران و آذربایجان با ۶۱۱ کیلومتر مرز خشکی و وجود دریای خزر که بزرگترین پتانسیل برای توسعه روابط اقتصادی دو کشور و به تبع آن درآمدزایی برای ساکنین شهرهای مرزی است، در حالی است که وزیر خارجه اسرائیل ۵ اردیبهشت طی سفری دو روزه به جمهوری آذربایجان از تجارت ۴ میلیاردی باکو-تل آویو خبر داد، رقمی ۱۳ برابر حجم بازرگانی ایران و آذربایجان.

طی سال گذشته چندین کارخانه بزرگ ایرانی در جمهوری آذربایجان مانند ایران خودرو و کارخانه تولید مواد شوینده «دریا» به تعطیلی کشیده شده اند و بعد از لغو مجوز شرکت بیمه «آذر-آسیا» از سال ۲۰۰۸ تا اکنون هیچ شرکت بیمه ایرانی در آذربایجان رسما قادر به ارائه خدمات بیمه ای ایرانی به بازرگانان و فعالین اقتصادی شهروند ایران در آذربایجان نیست.

سفارت ایران در آذربایجان اواسط بهار جاری، طی اطلاعیه مطبوعاتی که در اختیار رسانه های آذربایجان قرار داد، اعلام کرد که ایران تلاش کرده است که حجم بازرگانی دوجانبه با این کشور را افزایش دهد، اما دولت باکو تمایلی به این کار نشان نداده است.